Nos Paulus Agathus de civitate Matere, annalis ibidem ad contractus iudex, Paulus Peschus de eadem civitate, ... puplicus ubilibet per totum regnum Sicilie citra farum regia auctoritate notarius, domnus Andreas de Pescho, domnus Gabriel Antonii Parulli, domnus Iohannes Viti de Basilio, domnus Berardus Iacobi de Cibio et Donatellus de Zaccanghino, testes ... notum facimus ... quod ... constitutis domno Raphaele de Lactarolis de civitate Mathere ... et domno Antonio Nardi Buccardi ac domno Donatello Cicchifoscini, agentibus ... pro rata et equali portione, ... prefatus domnus Raphael ... asseruit ... habere ... tertiam partem unius lochi seu apecularis cum tertia parte certarum griptarum ac tertia parte certarum cisternarum ab aqua ac tertia parte certarum arborum et vituum intus in eo, ... communium et pro indivisis inter ipsum domnum Raphaelem et prelibatos dompnum Antonium ... et dompnum Donatellum, ... siti ... in tenimento civitatis Mathere in contrata sancti Stephani, in loco ubi dicitur Civita de Pantono
, iuxta cintum dicte ecclesie sancti Stephani, iuxta currentem gravine, iuxta vallonem ecclesie sancte Marie de Pantano, iuxta frontem ipsius lochi et griptarum; ... et placuit eidem dompno Raphaeli dictam tertiam partem ... vendere ... Qua propter ... vendidit ... prenominatis dompno Antonio et dompno Donatello ... supradictam tertiam partem, ... cum onere annui census ... granorum trium cum dimidio solvendorum ... imperpetuum ... archiepiscopo Matherano et Acherontino, ... pro ... pretio unciarum quatuor, tarenorum quatuor et granorum trium ...
Secondo Du Cange l’apecula era uno strumento per la triturazione o macinazione (Du Cange, Glossarium, t. 1, col. 308c). Dovrebbe trattarsi, dunque, di un mulino o, più in generale, di un luogo di macinazione.
Per la sua localizzazione vd. Pelosi, Lionetti, Riflessi storici e toponomastici, p. 17.
Prima attestazione in un documento locale della formula con ordine dei titoli invertito, risultato del breve di Sisto IV del 1472 con cui impose all’arcivescovo di Acerenza di modulare il titolo (Acherontinus et Materanus) dando la precedenza sulla base del suo soggiorno ad Acerenza o a Matera.
Per sitos